مهرداد بیگلری؛ سربدار رشت

 

محل تولد: لاهیجان

شغل: صاحب تالار جشن و کارخانه تولید کلوچه

سن: ۳۰

تحصیلات: فوق دیپلم

محل شهادت: رشت

تاریخ شهادت: ۱۳۶۷

مجاهد شهید مهرداد بیگلری، متولد لاهیجان، در ۳۰سالگی در جریان قتل‌عام ۱۳۶۷ در رشت به شهادت رسید.

مهرداد بیگلری در شهر لاهیجان چشم به جهان گشود. او در زمان شهادت ۳۰ سال داشت، دارای مدرک فوق‌دیپلم بود و به‌عنوان صاحب تالار جشن و کارخانه تولید کلوچه فعالیت می‌کرد.

در جریان قتل‌عام زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷، نام مهرداد بیگلری نیز در شمار جان‌باختگان این کشتار قرار گرفت و در رشت سربدار شد؛ نامی که امروز در شمار شهدای قتل‌عام ۶۷ گرامی داشته می‌شود.

از زندگی، فعالیت‌ها، خاطرات و تصاویر این مجاهد شهید اطلاعات بیشتری در دست نیست. برای ثبت دقیق‌تر زندگی و مبارزات مهرداد بیگلری و حفظ یاد او برای نسل‌های آینده، از هموطنانی که او را می‌شناسند یا عکس، خاطره و اطلاعاتی درباره زندگی و فعالیت‌هایش در اختیار دارند، درخواست می‌شود آن را برای تکمیل زندگینامه این شهید ارسال کنند.

مهرداد بیگلری؛ مجاهد شهیدی از لاهیجان که نامش در میان سربداران قتل‌عام ۱۳۶۷ رشت ماندگار شد.

ادامه مطلب

خسرو علی‌نژاد مهر؛ نامی ماندگار

 

محل تولد: خوی

شغل: -

سن: -

تحصیلات: -

محل شهادت: تهران

تاریخ شهادت: ۱۳۶۷

محل زندان: اوین

مجاهد شهید خسرو علی‌نژاد مهر، متولد شهر خوی، از جمله مجاهدان خلقی بود که نامش در میان جان‌باختگان قتل‌عام ۱۳۶۷ در زندان اوین ثبت شده است.

از زندگی شخصی، دوران فعالیت و مبارزات خسرو علی‌نژاد مهر اطلاعات گسترده‌ای در دست نیست. آنچه تاکنون از او به‌جا مانده، نامی است که در فهرست قربانیان قتل‌عام ۶۷ و خاطره مجاهدانی که در زندان اوین جان خود را از دست دادند، ثبت شده است.

در جریان قتل‌عام زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷، خسرو علی‌نژاد مهر در زندان اوین تهران به دست نیروهای جمهوری اسلامی اعدام شد و به این ترتیب به جمع جان‌باختگان آن کشتار پیوست.

با وجود گذشت سال‌ها، بخش‌هایی از زندگی بسیاری از قربانیان قتل‌عام ۶۷ همچنان ناشناخته مانده است. درباره خسرو علی‌نژاد مهر نیز تاکنون عکس، خاطره و زندگی‌نامه کاملی در اختیار نیست؛ اما نبود اسناد و خاطرات، به معنای فراموش شدن نام او نیست.

هر نام، یک زندگی است؛ و هر زندگی، بخشی از تاریخ یک نسل.

خسرو علی‌نژاد مهر، مجاهد شهیدی از خوی، در سال ۱۳۶۷ در زندان اوین جان باخت؛ نامی که شایسته آن است که زندگی، خاطرات و سرگذشتش از فراموشی بیرون کشیده شود.

از هموطنانی که خسرو علی‌نژاد مهر را می‌شناسند یا اطلاعاتی درباره زندگی، فعالیت‌ها، عکس‌ها، دوستان و همرزمان او در اختیار دارند، درخواست می‌شود این اطلاعات را برای تکمیل زندگی‌نامه او ارسال کنند:

aida.nikjo@gmail.com

یاد خسرو علی‌نژاد مهر گرامی و نامش ماندگار.

ادامه مطلب

روایت شاهدان؛ علی محمد سینکی؛ زندانی سیاسی سال ۶۰ تا ۶۷

 

از دانشگاه تا زندان؛ چه شد که یک دانشجو وارد مسیر مبارزه شد؟

به نام خدا و به نام خلق قهرمان ایران. من علی محمد سینکی، متولد تهران، در سال ۱۳۵۴ برای ادامه تحصیل دانشگاهی در مقطع لیسانس، در رشته مهندسی هسته‌ای به دانشگاه ام‌آی‌تی آمریکا رفتم.

در سال ۱۳۵۵ که هوادار سازمان مجاهدین خلق شدم، در مقطع فوق‌لیسانس بودم که بعد از اخذ فوق‌لیسانس رشته مهندسی هسته‌ای، برای ادامه تحصیل در دانشگاه میشیگان برای دوره دکترا رفتم.

در دوره دکترا که در دانشگاه میشیگان بودم، شاه یک سفری به آمریکا داشت که به دعوت آن موقع کارتر، رئیس‌جمهور آمریکا، بود.

که من در آن تظاهرات شرکت داشتم، شاهد آن تظاهرات بودم. بعد از آن نتوانستم دیگر آن‌طوری که باید و شاید فکر و اندیشه‌ام را صرف درس و تحصیل بکنم.

چون انقلاب ایران تقریباً بعد از اینکه تحولی در جامعه ایران به وجود آمد، به‌خصوص بعد از سفر کارتر به تهران، که به نوعی یک آزادی نسبی، اگر بخواهم بگویم، به وجود آمده بود، فضای نسبتاً باز سیاسی به وجود آمده بود، فعالیت‌هایی شده بود.

شهدایی تقدیم کرده بود، انجام گرفته بود، به‌عنوان روشنفکران شهر گذاشته بود و یک حرکت باز سیاسی در ایران به وجود آمده بود.

من افکار و اندیشه‌ام دیگر متوجه این تحولات شده بود، چرا که من از همان اول از مجاهدین خلق بودم.

دیگر نتوانستم خودم ادامه تحصیل در مقطع دکترا را بدهم.

در اواخر سال ۱۳۵۶ من به ایران برگشتم.

وقتی که به ایران برگشتم، متعجب شدم که فضا عوض شده و یادمه که در اول تظاهرات که شرکت کردم، روز عید فطر سال ۱۳۵۷ بود که این تظاهراتی از قیطریه در شمال تهران شروع شد و تا میدان انقلاب تهران ادامه پیدا کرد که من در آن تظاهرات برای اولین بار در آن شرکت کردم.

تظاهرات میدان شهدا و میدان ژاله پیش آمد که با کشتار هفده شهریور مواجه شد.

دیگه بعد از اون من دیگه کامل برای فعالیت سیاسی پیش شدم.

ادامه داشت، این‌که تظاهرات ادامه پیدا کرد.

علی‌رغم اینکه حکومت نظامی شاه اعلام شده بود، ادامه پیدا کرد.

من در آن تظاهرات شرکت کردم.

همین‌طور به ترتیب تا مقطع پیروزی انقلاب و سقوط سلطنت در بیست‌ویکم بهمن ۱۳۵۷.

از پیروزی انقلاب تا فعالیت سیاسی؛ مجاهدین چگونه وارد زندگی او شدند؟

بعد از آن بلافاصله، حدود یک هفته بعد، جنبش ملی مجاهدین در تهران تشکیل شد.

اقشار مختلفی، دانش‌آموز، دانشجو، کارمند، آدم‌های معمولی، صاحبان حرف مختلف و این‌ها به این جنبش می‌پیوستند.

من هم از فرصت استفاده کرده، چون هوادار بودم، به جنبش ملی مجاهدین پیوستم و فعالیت خودم را در بخش کارمندی جنبش ملی مجاهدین آغاز کردم.

فعالیت من شامل فعالیت‌های فرهنگی، انتشار نشریه، اولین فعالیت‌های جدید و مستمر من در انتخابات ریاست‌جمهوری، کاندیداتوری برادر مسعود بود که به‌عنوان کاندیدای نسل انقلاب عنوان شده بود.

به این ترتیب فعالیت من ادامه پیدا کرد.

در اداره من خودم فعالیت‌هایی داشتم، در کادر وزارت نیرو فعالیت‌هایی داشتم، تا این‌که در مقطع سی خرداد، اگر یادتون باشه، علی‌رغم این‌که قبلش دیگه در خیابون‌ها متمرکز بود، چون که جنبش ملی مجاهدین به‌وسیله دادستانی آن زمان، از این فرصت استفاده می‌کردیم برای اینکه عمده اکثر فعالیت سیاسی‌مون رو در کادر هواداری از سازمان مجاهدین خلق انجام بدیم.

در دهم شهریور سال ۶۰ به دلیل هواداری از سازمان مجاهدین در اداره دستگیر شدم، به یک کمیته منتقل شدم. بعد از چند روز که به زندان اوین منتقل شدم، چند ماهی بعد به زندان قزل‌حصار انتقال پیدا کردم. چند سالی در زندان قزل‌حصار بودم. جمعاً حدود هفت‌ونیم سال زندان بودم که شامل این زندان قزل‌حصار، گوهردشت و مجدداً اوین بود.

در زمستان سال ۱۳۶۷ از زندان اوین، بعد از هفت‌ونیم سال زندان، آزاد شدم.

در سال ۶۸ از طریق مرز ایران و پاکستان به پاکستان آمدم و بعد در سال ۶۸ به عراق و به ارتش آزادی‌بخش ملی ایران پیوستم.

۲۰ متر برای ده‌ها زندانی؛ پشت دیوارهای اوین چه می‌گذشت؟

در ورود به زندان اوین، همان موقع ورود کتک‌زدن و این‌ها آغاز شد و ما را از یک دالان عبور می‌دادند و این کشید تا حدود شب.

ما را بردند به یک سلولی. سلولی بود مساحتش حدود بیست متر مربع بود.

ابتدا مثلاً روی هم ما ده، پانزده نفر بودیم توی آن اتاق.

دستگیر شده بودیم، توی یک سلولی بودیم. اون هفته‌های اول مساحتش کلاً ۲۰ متر مربع بود.

استانداردش بقیه که اون زمان قبل مثلاً حدوداً ده تا زندانی سیاسی بود.

ولی که بعد به مرور، ما چند روزی که توی سلول موندیم، تعداد ما به حدود ۵۰ تا ۶۰ نفر رسید.

در همان مساحت ۲۰ متر مربعی.

در نتیجه تنها نشستن امکان بود.

اونم تیغه‌ای کنار هم.

کنار هر کسی اکسیژن کم و حالت کولر و اینا که نبود، پس هوا نبود، خفقان‌آور بود.

ولی، بنابراین اصلاً دیگه استراحت و خواب امکان‌پذیر نبودش برای پنجاه ـ شصت نفر.

در نتیجه به نوبت می‌خوابیدن.

بعضی هم می‌نشستن، نشسته می‌خوابیدن، بعضی‌ها می‌خوابیدن روی زمین، ولی وقتی هم می‌خوابیدن، تیغه‌ای می‌خوابیدن.

چون امکان استراحت نبود.

که این خودش یک نوع شکنجه محسوب می‌شد چون اصلا نمی‌شد استراحت کرد.

هم‌زمان با همین تحولات، بازجویی هم شروع شد. زندانی‌ها را از سلول می‌بردن دادستانی برای شکنجه و بازجویی و بعد از بازجویی، با پاهای خونین به زندان، به سلول بازمی‌گشتند.

یادم میاد که کسایی که پایشون خونین بود، ما همون امکانات حداقلی که داشتیم پانسمان می‌کردیم و رسیدگی می‌کردیم به زندانی‌ها.

به‌طوری که اینا نمی‌تونستن حتی راه برن و اصلاً با خدمات و غذا رو توی سلول بهشون انجام می‌دادیم.

صدای تیر خلاص؛ وقتی شب‌های زندان رنگ دیگری گرفت

هم‌زمان با این تحولات، اعدامها هم شروع شد.

یه شب ما نشسته بودیم، قبل از شام بود.

یه دفعه دیدیم یک صدای مهیبی، مثل خالی کردن تیرآهن از یک کامیون، شنیده می‌شد.

خیلی صدای وحشتناکی بود. اون موقع شب، افتاد. فکر می‌کنم مثلاً تیرآهن خالی می‌بود که بچه‌هایی که می‌دونستن، گفتن نه، دارن اعدام‌های دست‌جمعی انجام می‌دن.

اعدام‌های دست‌جمعی انجام می‌دن. پیرو بودن بچه‌هایی که توی سلول بودن. تعداد تیرخلاص‌ها، این‌که شروع شده بود، می‌شمردند.

که این روند ادامه داشت. عمدتا هر شب این اتفاق می‌افتاد، مثل خالی شدن تیرآهن و اعدام دست‌جمعی زندانیان سیاسی، به‌خصوص مجاهدین. بچه‌ها هم که تک‌تیرها را شمارش می‌کردند، گاها بعضی شب‌ها تعداد تک‌تیرها به صد، صد و بیست و یا حتی بیشتر هم می‌رسید.

که خیلی فضای، مثلاً، سکوت مرگباری بعد از شمردن تک تیرها بر زندان حاکم می‌شد.

بعد از اینکه این مقطع را گذرانده بودیم، یه روزی تو زندان بودیم، آمدن گفتن چشم‌بند بزنین، بیاییم بیرون. روز بود، نزدیک ظهر. زندانی چشم‌بند زدن، نمی‌دونستیم چرا. با چشم‌بند آمدیم، نمی‌دونستیم کجا می‌رویم. آمدیم یه جا، گفتن بشینیم. نشستیم. گفتن حالا چشم‌بندها رو بردارین، بالا سرتون رو نگاه کنیم.

ادامه مطلب

۶۰ نفر در ۲۰ متر؛ روایت اوین از زبان علی محمد سینکی

 

در ورود به زندان اوین، همان موقع ورود کتک‌زدن و اینها آغاز شد و ما را از یک دالان عبور می‌دادند و این کشید تا حدود شب.

ما را بردند به یک سلولی. مساحتش حدود بیست متر مربع بود. ابتدا روی هم ده، پانزده نفر بودیم. ولی چند روزی که توی سلول موندیم، تعداد ما به حدود ۵۰ تا ۶۰ نفر رسید. در همان مساحت ۲۰ متری.

در نتیجه تنها نشستن امکان بود. اونم تیغ‌های کنار هم.

این بخش کوچکی از روایت تکان‌دهنده علی محمد سینکی؛ زندانی سیاسی سال ۶۰ تا ۶۷ از روزهای اول بازداشت در زندان اوین است. روایتی از روزهایی که استاندارد ۱۰ زندانی سیاسی در یک سلول، به ۶۰ نفر رسید.

ادامه مطلب

حکیمه؛ نامی در خون

 

محل تولد: ايلام

سن: ۲۷

تحصیلات: دیپلم

محل شهادت: ایلام

تاریخ شهادت: ۱۳۶۷

مجاهد شهید حکیمه ریزوندی (ریزه‌بندی)، زن مجاهد خلق، متولد شهر ایلام و دارای مدرک دیپلم بود. او ۲۷ سال داشت؛ ۲۷ سال از زندگی که در میان تحولات و سرکوب‌های خونین تاریخ معاصر ایران گذشت و سرانجام در سال ۱۳۶۷، در جریان قتل‌عام زندانیان سیاسی، به دست پاسداران جمهوری اسلامی در ایلام به شهادت رسید.

از زندگی شخصی، دوران کودکی، خانواده، فعالیت‌ها و چگونگی دستگیری حکیمه اطلاعات کافی در دست نیست. همین سکوت تاریخی، ضرورت زنده نگه‌داشتن نام او و گردآوری خاطرات کسانی را که او را می‌شناختند، دوچندان می‌کند. پشت نام «حکیمه ریزوندی» یک انسان، یک زن جوان، یک خانواده، دوستان و یارانی قرار دارند که بخشی از تاریخ خونین ایران را با جان خود تجربه کردند.

حکیمه در ۲۷سالگی، در شرایطی که زندان‌های ایران شاهد یکی از هولناک‌ترین جنایت‌های سیاسی دهه ۶۰ بودند، در شمار قربانیان قتل‌عام سال ۱۳۶۷ قرار گرفت. در آن تابستان خونین، هزاران زندانی سیاسی در سراسر ایران به شکل فراقانونی اعدام شدند و بسیاری از آنان بدون آن‌که فرصت دفاع یا وداع با خانواده‌هایشان را داشته باشند، به جوخه‌های مرگ سپرده شدند.

نام حکیمه ریزوندی نیز در شمار همان جان‌باختگانی قرار گرفت که در آن جنایت، زندگی‌شان ناتمام ماند.

امروز، هرچند اطلاعات ما از زندگی او اندک است، اما این کمبود نباید به فراموشی او منجر شود. برعکس، هر نامی که از آن تابستان خونین باقی مانده، سندی از نسلی است که در زندان‌ها جان باخت و خانواده‌هایی که سال‌ها با داغ و بی‌خبری زندگی کردند.

حکیمه ریزوندی تنها یک نام در فهرست شهیدان نیست؛ او بخشی از حافظه تاریخی مردم ایلام و یکی از زنان جوانی است که نامشان باید از زیر غبار سکوت بیرون کشیده شود.

از همه هموطنان، به‌ویژه مردم ایلام و کسانی که حکیمه ریزوندی را می‌شناختند، درخواست می‌شود اگر خاطره‌ای از او دارند، اطلاعاتی درباره خانواده، دوران زندگی، فعالیت‌ها، دستگیری، دوران زندان یا هر سند و یادگاری از او در اختیار دارند، برای ثبت و تکمیل زندگی‌نامه این زن مجاهد خلق ارسال کنند.

هر خاطره، هر تصویر و هر سند می‌تواند بخشی از زندگی حکیمه را دوباره به حافظه مردم ایران بازگرداند.

باشد که نام حکیمه ریزوندی از یادها نرود؛ نام زنی جوان که در سال ۱۳۶۷ به شهادت رسید و یادش در شمار جان‌باختگان راه آزادی ایران زنده بماند.

یاد و نام مجاهد شهید حکیمه ریزوندی گرامی باد.

ادامه مطلب

ابوالفضل هاشمیان؛ سربدارِ سرموضع

 

محل تولد: قزوین

سن: ۲۴

تحصیلات: دیپلم

محل شهادت: قزوین

تاریخ شهادت: ۱۳۶۷

محل زندان: قزوین - زندان چوبیندر

ابوالفضل هاشمیان در سال ۱۳۴۳ در شهر قزوین به دنیا آمد و دوران تحصیل خود را در همین شهر تا دریافت دیپلم گذراند.

ابوالفضل از همان نوجوانی با رنج و مبارزه سیاسی آشنا شد. مجاهد شهید غلامحسین هاشمیان، پسرعموی ابوالفضل، از زندانیان سیاسی زمان شاه بود و همین پیوند خانوادگی باعث شد که ابوالفضل از نزدیک با مسائل سیاسی و ماهیت ضدخلقی نظام سلطنتی آشنا شود. او از همان سال‌های نوجوانی، با حساسیت و آگاهی، تحولات جامعه را دنبال می‌کرد.

هنوز تنها ۱۴ سال داشت که در جریان قیام و تظاهرات گسترده مردم علیه شاه در سال ۱۳۵۷، فعالانه شرکت کرد. نوجوانی او در فضای مبارزه با دیکتاتوری گذشت و خیلی زود نشان داد که برای انتخاب مسیر آزادی، از سن و سال خود فراتر رفته است.

پس از پیروزی انقلاب ضدسلطنتی، ابوالفضل به‌عنوان هوادار مجاهدین خلق وارد فعالیت شد. ابتدا به‌عنوان یک میلیشیای فعال در بخش دانش‌آموزی جنبش ملی مجاهدین در قزوین فعالیت کرد و پس از مدتی در بخش محلات به مسئولیت‌های خود ادامه داد.

تلاش و حضور او در دکه‌های فروش نشریه و دیگر فعالیت‌های سیاسی سازمان چشمگیر بود. در تبلیغات انتخاباتی ریاست‌جمهوری و مجلس شورای ملی نیز فعالانه شرکت داشت و با شور و انرژی یک جوان مجاهد، مسئولیت‌هایش را پیش می‌برد.

ابوالفضل تا مقطع ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ در همه تظاهرات و میتینگ‌های سازمان حضور فعال داشت. با شروع مبارزه مسلحانه انقلابی، او نیز مانند بسیاری از مجاهدان، به زندگی مخفی روی آورد و فعالیت‌های خود را ادامه داد.

اما این مسیر دیری نپایید. در تیرماه سال ۱۳۶۰، پاسداران خمینی ابوالفضل را دستگیر کردند و او را به شکنجه‌گاه بردند. مقاومت او در برابر بازجویان و دژخیمان خمینی چنان بود که با وجود سن کم، حاضر به تسلیم و عقب‌نشینی نشد. سرانجام به ۱۵ سال زندان محکوم شد.

ابوالفضل در آن زمان هنوز بیش از ۱۷ سال نداشت؛ اما روحیه‌ای چنان استوار و مقاوم داشت که شکنجه و بازجویی نتوانست او را درهم بشکند. مقاومت او در برابر بازجویان، خشم مزدوران را برانگیخت و آنان برای اعمال فشار بیشتر، او را به زندان قزلحصار تبعید کردند.

ابوالفضل چهار سال از بهترین سال‌های جوانی خود را در زندان‌های قزلحصار و گوهردشت و زیر شکنجه‌های مستمر گذراند. اما سال‌های زندان نه‌تنها از عزم او نکاست، بلکه اراده و روحیه رزمنده‌اش را هرچه بیشتر صیقل داد.

در سال ۱۳۶۴، او را مجدداً به زندان چوبیندر قزوین بازگرداندند. یکی از همرزمان ابوالفضل که در آن دوران با او همبند بود، درباره روحیه و شخصیت او نوشته است:

«ابوالفضل را پس از ۴ سال شکنجه مستمر، نزد ما در زندان قزوین آوردند. او همواره روحیه‌ای بالا و سرزنده داشت و محکومیت ۱۵ سال زندان را به هیچ می‌گرفت.»

همین همرزم، خاطره‌ای از آخرین گفت‌وگوی خود با ابوالفضل پیش از آزادی‌اش را نیز چنین روایت کرده است:

«یادم هست شب قبل از آزادی‌ام با ابوالفضل صحبت می‌کردیم، در حین صحبت، به من گفت یادت باشد بیرون رفتی هر وقت دلت گرفت، به یاد شهدا بیفت، قوت قلب می‌گیری.»

این جمله، که در واقع یادآوری سخن سردار خیابانی بود، برای همرزم ابوالفضل به خاطره‌ای ماندگار تبدیل شد؛ جمله‌ای که سال‌ها بعد نیز با یاد ابوالفضل و دیگر شهیدان آن را زمزمه می‌کرد و از آن قوت قلب می‌گرفت.

ابوالفضل با وجود سال‌ها زندان و شکنجه، محکومیت ۱۵ ساله را به چیزی نمی‌گرفت. برای او آنچه اهمیت داشت، حفظ آرمان و ایستادگی بر سر مواضعش بود. زندان نتوانسته بود روحیه او را درهم بشکند و شکنجه نتوانسته بود شعله ایمان و مقاومت را در وجودش خاموش کند.

پس از انجام عملیات بزرگ ارتش آزادیبخش ملی ایران، عملیات آفتاب در فروردین ۱۳۶۷، دژخیمان خمینی در زندان‌ها موج تازه‌ای از خشونت و سرکوب را علیه زندانیان سیاسی به راه انداختند. زندانیان سیاسی و به‌خصوص زندانیان مجاهد، از جمله ابوالفضل، هدف ضرب‌وشتم‌ها و شکنجه‌های وحشیانه قرار گرفتند.

اما ابوالفضل باز هم ایستاد.

مقاومت و روحیه رزمنده او چنان بود که خشم و عصبانیت شکنجه‌گران خمینی را برمی‌انگیخت؛ خشمی که در حقیقت چیزی جز بازتاب شکست آنان در برابر اراده یک زندانی جوان و سرموضع نبود.

سرانجام، این مجاهد پاکباز، پس از سال‌ها زندان، شکنجه و ایستادگی، در حالی که تنها ۲۴ سال داشت، در جریان قتل‌عام زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷، همراه با هزاران زندانی مجاهد سرموضع، به دست دژخیمان به شهادت رسید و نامش در شمار سربداران جاودانه تاریخ مقاومت ایران ثبت شد.

ابوالفضل هاشمیان تنها یک زندانی سیاسی نبود؛ او نوجوانی بود که از ۱۴سالگی قدم در میدان مبارزه گذاشت، جوانی بود که سال‌های جوانی خود را در زندان و شکنجه گذراند، و مجاهدی بود که تا آخرین لحظه بر انتخاب خود ایستاد.

او به همرزمش گفت: هر وقت دلت گرفت، به یاد شهدا بیفت، قوت قلب می‌گیری.

امروز، یاد خود ابوالفضل نیز برای نسل‌های بعد، همان قوت قلب است؛ یاد جوانی که در برابر زندان، شکنجه و تهدید سر خم نکرد و تا آخرین نفس، سرموضع و استوار ماند.

در کارنامه خانوادگی ابوالفضل نیز نام‌های دیگری از مجاهدان و شهیدان می‌درخشد: مجاهد شهید غلامحسین هاشمیان، از زندانیان سیاسی زمان شاه، و مجاهدان شهید مجتبی هاشمیان و سیدحبیب هاشمیان، پسرعموهای ابوالفضل، از شهدای سرفراز مجاهدین هستند.

نام ابوالفضل هاشمیان، این جوان قزوینی و مجاهد سرموضع، در کنار نام هزاران سربدار قتل‌عام ۱۳۶۷، گواه نسلی است که در برابر استبداد ایستاد و بهای آزادی را با جان خود پرداخت.

یاد مجاهد شهید ابوالفضل هاشمیان گرامی؛ راهش پررهرو و نامش جاودان.

ادامه مطلب

ایستاده در مه؛ روایت مجاهد قهرمان محسن محمدباقر

 

پرنده‌ای با بال‌های آهنین

در یک آبادی پرت‌افتاده کنار دریا، اهالی قایقی می‌بینند که به سوی ساحل پیش می‌آید. قایق را از آب می‌گیرند و در آن غریبه‌ای خسته و زخمی می‌یابند. غریبه نمی‌داند چه بر سرش آمده است. تنها به یاد می‌آورد که کسانی بر سرش ریخته بودند و او توانسته بگریزد. غریبه در آبادی می‌ماند و می‌کوشد خود را بشناسد و بداند که از کجا آمده است؛ اما همواره نگران است که ناشناسانی که زخمی‌اش کرده‌اند، بازش یابند. او با پسرک چلاق ده دوست می‌شود و می‌خواهد برایش خانه‌ای بسازد.

۱۵ مرداد سال ۱۳۶۷، در اوج قتل‌عام زندانیان سیاسی در شهرهای میهن اسیر، ایران تحت حاکمیت آخوندها بزرگ‌ترین جنایت علیه بشریت بعد از جنگ جهانی دوم را تجربه می‌کند.

در میان قتل‌عام‌شدگان و در میان ۳۰ هزار قهرمان سربه‌دار، هنرمند نوجوان مجاهد خلق، محسن محمدباقر، نیز قرار دارد. رژیم ضدبشری خمینی، او را که از دو پا فلج بود، با سنگدلی و شقاوت تمام به جوخه اعدام سپرد تا ضعف و زبونی و خفت و ناتوانی خود در برابر اراده مستحکم مجاهد خلق را به نمایش بگذارد.

محسن محمدباقر از همان اوان کودکی دلبسته و سرشار از هنر بود. با وجود سن کم، در دوبله فارسی تعدادی از فیلم‌های کارتونی کودکان نقش داشت و در فیلم‌های سینمایی فارسی نیز بازی کرد. در دهه پنجاه، در فیلم سینمایی «غریبه و مه» نقش یک بچه فلج را با هنرمندی بی‌نظیر به نمایش گذاشت.

محسن محمدباقر پس از پیروزی انقلاب ضدسلطنتی به صفوف هواداران پرشور مجاهدین پیوست و در برابر اقدامات هنرستیز رژیم آخوندی دست به اعتراض زد. فعالیت و مقاومت او در برابر یورش افسارگسیخته ارتجاع به آزادی، سرانجام سبب دستگیری و زندانی شدن او گردید. اما در زندان مخوف گوهر‌دشت، در دل سال‌های سیاه دهه ۶۰، چون گوهری درخشان، درخشید. همرزمانش در زندان می‌گفتند او از پرشورترین زندانیان مجاهد خلق بود و روحیه‌ای بشاش داشت، به‌نحوی که در برنامه‌ها و مراسم جمعی در زندان به‌طور فعال و پرشور وارد می‌شد.

وقتی جسم یاری نمی‌کرد، چه چیزی به محسن نیروی ایستادگی می‌داد؟

او با این کار از یک‌سو روحیه همه زندانیان را به اوج می‌برد و از سوی دیگر خشم حیوانی پاسداران و دژخیمان زندان را هرچه بیشتر برمی‌انگیخت. محسن، به‌خصوص با تجربه و دانشی که در زمینه تئاتر و نمایش داشت، همیشه در تولید نمایشنامه‌هایی که در زندان به‌طور مخفیانه نوشته و اجرا می‌شد، دست داشت و از این طریق کمک‌های بسیار مؤثری به زندانیان مقاوم می‌کرد. وقتی هم اقدامات او برای شکنجه‌گران برملا می‌شد، جسورانه در برابر دژخیمان خمینی می‌ایستاد و از مواضع خود دفاع می‌کرد.

یکی دیگر از هم‌زنجیرانش درباره او نوشته بود:

«… محسن به‌راستی کوهی از اراده و عشق بود. هیچ‌وقت دیده نشد که ذره‌ای در مقابل پاسداران کوتاه آمده باشد. اگر کسی او را نمی‌شناخت، نمی‌توانست باور کند که پاهایش فلج است. خودش می‌گفت: "می‌دانی چرا در بازی فوتبال ستاره تیم هستم؟ برای این‌که من دوتا پای فلزی بیشتر از دیگران دارم".»

او که از دو پا فلج بود، با عصاهایش و با حرکت دادن آنها، طوری در زمین از دروازه نگهبانی می‌کرد که گویی بال‌هایش را باز می‌کند. مثل یک عقاب در دروازه می‌ایستاد و توپ‌های زمینی را با پا و توپ‌های هوایی را با عصا می‌گرفت…

در سال ۶۷، هنگامی که قتل‌عام زندانیان شروع شد، محسن پرشورتر و جسورتر از هر زمان دیگر ظاهر شد.

در آستانه مرگ، چرا محسن هنوز می‌خندید و دژخیمان را به سخره می‌گرفت؟

در چنین فضایی اندوهناک، او باز هم به‌دنبال شادی و شادمانی و بالا بردن روحیه‌هاست؛ چرا که آن را ابزاری برای جنگ بیشتر با دژخیمان می‌بیند. به همین خاطر مرتباً شعر می‌خواند و پاسدارها را به سخره می‌گرفت و آنها را در حضور خودشان دست می‌انداخت و آنگاه بلندبلند می‌خندید و زندانیان را می‌خنداند.

در واپسین ساعت‌ها قبل از اعدام:

«من حساب همه چیز را کرده‌ام. اگر خواستند مرا دار بزنند، اول یک پشتک می‌زنم و بعد با عصایم می‌کوبم توی سر "جواد شش‌انگشتی" بعد می‌روم بالای دار…»

افسوس که در بهاران نخستین زندگی، چون غریبه در هوای غم‌گرفته و مه‌آلود میهن اسیر، خیلی زود از نظرها ناپدید شد. اما شجاعت بی‌مانند او در نگاهبانی از دروازه آزادی و حراست از طاق بلند عشق و مردم‌دوستی، به او دو بال بلند پرواز داد و نامش را جاودان کرد.

او ایستاد و در برابر استبداد، آموزگار ایستادگی شد؛ آن هم در زمانه فرمانروایی اهریمن. ایستاد تا نسل‌های بعدی بدانند: رمز ایستادن و مقاومت در برابر استبداد، روح آزادگی و عشق به آزادی است، حتی اگر جسمت یاری نکند…

محسن محمدباقر، اینک نه «غریبه‌ای در مه»، بلکه آشنای خندان در روزهای آفتابی و گرمابخش مقاومت است. اینک او در وجود تک‌تک جوانان و زنان ایران‌زمین، همان‌ها که شعله کانون‌های قیام و شورش هزار اشرف را در سراسر ایران برپا می‌کنند، نمایان و حی و حاضر است.

ادامه مطلب

بهزاد هادی‌بیگی؛ تا آخرین نفس

 

محل تولد: کرمانشاه

شغل: عکاس و فیلمبردار

سن: ۲۹

تحصیلات: دیپلم

محل شهادت: کرمانشاه

تاریخ شهادت: ۱۳۶۷

محل زندان: دیزل‌آباد کرمانشاه

مجاهد شهید بهزاد هادی‌بیگی در اسفند ۱۳۳۸ در شهر کرمانشاه متولد شد. او پس از گذراندن دوران ابتدایی و متوسطه، دیپلم خود را در رشته ریاضی گرفت و سپس وارد حرفه عکاسی و فیلمبرداری شد.

بهزاد در جریان تظاهرات مردم علیه شاه در سال ۱۳۵۷ حضوری فعال داشت و در همین دوران با سازمان مجاهدین خلق ایران و آرمان‌های آن آشنا شد. پس از پیروزی انقلاب، به‌عنوان هواداری پرشور، فعالیت‌های خود را در ارتباط با سازمان در کرمانشاه آغاز کرد.

اوایل سال ۱۳۵۹، مزدوران رژیم بهزاد را دستگیر و به زندان شهربانی منتقل کردند. وی نزدیک به یک سال دوران اسارت را تحمل کرد و پس از آزادی، بار دیگر فعالیت‌های خود را در ارتباط با سازمان از سر گرفت.

اوایل سال ۱۳۶۰ بار دیگر دستگیر شد، اما به دلیل نبود مدارک علیه او و با پیگیری خانواده و بستگانش، از زندان آزاد شد. با این حال، این دستگیری‌ها و فشارها نتوانست اراده او را درهم بشکند. بهزاد همچنان استوار به فعالیت‌های خود ادامه داد.

از آنجا که چهره‌ای شناخته‌شده در کرمانشاه بود، برای در امان ماندن از دستگیری، شهر را ترک کرد و به زندگی مخفی در تهران روی آورد. پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ و آغاز مبارزه مسلحانه انقلابی و موج گسترده دستگیری مجاهدین و هوادارانشان، مزدوران رژیم برای دستگیری او به مغازه و محل سکونت قبلی‌اش در کرمانشاه یورش بردند، اما موفق به یافتن او نشدند.

بهزاد بار دیگر به کرمانشاه بازگشت و به فعالیت‌های خود در ارتباط با سازمان ادامه داد؛ تا اینکه در خرداد ۱۳۶۳ دستگیر و روانه شکنجه‌گاه زندان دیزل‌آباد کرمانشاه شد.

او دوران سخت بازجویی و شکنجه‌های سنگین را با پایداری پشت سر گذاشت و سرانجام در بیدادگاه رژیم به پنج سال زندان محکوم شد. بهزاد در تمام دوران اسارت، از مجاهدان مقاوم و سرموضع بود و در برابر فشارها و شکنجه‌های رژیم سر خم نکرد.

در جریان قتل‌عام سال ۱۳۶۷، هنگامی که دژخیمان رژیم برای درهم شکستن مقاومت زندانیان سیاسی به کشتار سازمان‌یافته آنان روی آوردند، بهزاد هادی‌بیگی نیز در شمار مجاهدان سرموضع قرار گرفت و در زندان دیزل‌آباد کرمانشاه سربدار شد.

بهزاد در ۲۹ سالگی، زندگی خود را در راه آزادی ایران فدا کرد و نامش در شمار شهیدان سربلند قتل‌عام ۱۳۶۷ جاودانه شد.

یاد و نام او، یاد و نام نسلی است که در برابر استبداد ایستاد و تا آخرین نفس بر آرمان آزادی پای فشرد.

برادر کوچکتر او، مجاهد خلق محمود هادی‌بیگی، نیز از شهدای سرفراز عملیات فروغ جاویدان است؛ دو برادر که نامشان با فداکاری در راه آزادی ایران پیوند خورده است. 

ادامه مطلب

زندگینامه فاطمه (رضیه) آیت‌الله‌زاده شیرازی؛ ایستادگی زنی مبارز در بند

 

محل تولد: تهران

سن: ۳۵

تحصیلات: لیسانس

محل شهادت: تهران

تاریخ شهادت: ۱۳۶۷

محل زندان: اوین

فاطمه (رضیه) آیت‌الله‌زاده شیرازی در سال ۱۳۳۲ در خانواده‌ای مذهبی در تهران متولد شد. او پس از طی مدارج تحصیلی، وارد دانشگاه شد و در رشته فیزیک ادامه تحصیل داد. در روزگاری که موانع سنتی حضور زنان را در جامعه محدود می‌کرد، رضیه با وجود آنکه فرزند یک روحانی بود، در برابر این چارچوب‌ها ایستاد و مسیر متفاوتی را برای فعالیت‌های خود برگزید.

شناخت او از مناسبات سیاسی آن دوران، وی را به عرصه مبارزات دانشجویی ضد دیکتاتوری سلطنتی کشانید. در همین مسیر در سال ۱۳۵۲ با تشکیلات مجاهدین آشنا شد و به آن پیوست. دامنه فعالیت‌های مبارزاتی او در داخل و خارج از فضای دانشگاه چنان گسترش یافت که وی را مجبور ساخت به مدت سه سال زندگی مخفی را اختیار کند.

او حتی پس از اخذ مدرک کارشناسی فیزیک، لحظه‌ای از تلاش بازنماند و در جریان تظاهرات و جنبش مردمی انقلاب سال ۱۳۵۷ حضوری پرشور داشت. پس از پیروزی انقلاب نیز به‌صورت حرفه‌ای فعالیت‌های خود را در بخش دانشجویی ادامه داد.

به دنبال تحولات سیاسی تیرماه ۱۳۶۰، رضیه که چهره‌ای شناخته‌شده در جریان مبارزات بود، هنگام انجام یک ماموریت سازمانی در حالی که دوران بارداری خود را می‌گذراند، شناسایی و بازداشت شد. او در زمستان همان سال فرزندش را در زندان به دنیا آورد، اما به دلیل شرایط نامناسب بازداشتگاه و عدم رسیدگی، نوزادش را از دست داد. بازجویان برای شکستن مقاومت او، خبر جان‌باختن همسرش، صادق هاشم‌زاده ثابت را به او رساندند و با قطع دو ساله ملاقات‌ها، او را در بی‌خبری مطلق از خانواده‌اش نگه داشتند.

یکی از هم‌بندی‌های او درباره وضعیتش می‌نویسد: «به دلیل حساسیتی که بازجویان روی او داشتند، بیشتر طول دوران حبس خود را در سلول‌های انفرادی، بندهای تنبیهی یا زیرزمین‌های بند ۲۰۹ سپری می‌کرد.»

با این حال، روحیه بالای او در میان زندانیان زبانزد بود. انجام تمرینات ورزشی، ساخت صنایع‌دستی مبتکرانه و تلاش برای انتقال پیام‌ها میان سلول‌ها از جمله فعالیت‌های روحیه بخش او به شمار می‌رفت. در یادداشتی از هم‌سلولی‌هایش آمده است: «از آنجا که برق سلول‌ها شب‌ها روشن می‌ماند، رضیه با روزنامه، نخ و نایلون سایه‌بانی برای چراغ ساخته بود؛ شب‌ها پس از سرکشی نگهبانان آن را بالا می‌کشید و صبح پیش از توزیع غذا آن را پایین می‌آورد.»

این صلابت روح در شرایطی حفظ می‌شد که او در همان دوران بند، از جان‌باختن دو برادرش (مرتضی و احمد) و برادر همسرش (ابراهیم هاشم‌زاده ثابت) مطلع شده بود. یکی دیگر از هم‌رزمانش نقل می‌کند: «رضیه با شادابی از خاطراتش می‌گفت و صدای خنده بچه‌ها در بند می‌پیچید. او می‌گفت آرام‌تر بخندید تا پاسداران متوجه نشاط ما نشوند و ما را از هم جدا نکنند. همیشه از تحمل و نظر بلند او شگفت‌زده بودم.»

سرانجام پس از ۷ سال حبس و پایداری بر مواضع خود، رضیه آیت‌الله‌زاده شیرازی در جریان وقایع تابستان ۱۳۶۷ به همراه جمع کثیری از زندانیان سیاسی، اعدام شد و جان خود را برای آزادی فدا کرد.

گفتنی است برادرانش احمد و مرتضی، همسرش صادق، برادران همسرش ابراهیم و اسماعیل، و مادر همسرش بتول جلالی (مادر هاشم‌زاده) نیز همگی در راه آرمان‌ها و آزادی جان خود را فدا کردند.

ادامه مطلب