۶۰ نفر در ۲۰ متر؛ روایت اوین از زبان علی محمد سینکی

 

در ورود به زندان اوین، همان موقع ورود کتک‌زدن و اینها آغاز شد و ما را از یک دالان عبور می‌دادند و این کشید تا حدود شب.

ما را بردند به یک سلولی. مساحتش حدود بیست متر مربع بود. ابتدا روی هم ده، پانزده نفر بودیم. ولی چند روزی که توی سلول موندیم، تعداد ما به حدود ۵۰ تا ۶۰ نفر رسید. در همان مساحت ۲۰ متری.

در نتیجه تنها نشستن امکان بود. اونم تیغ‌های کنار هم.

این بخش کوچکی از روایت تکان‌دهنده علی محمد سینکی؛ زندانی سیاسی سال ۶۰ تا ۶۷ از روزهای اول بازداشت در زندان اوین است. روایتی از روزهایی که استاندارد ۱۰ زندانی سیاسی در یک سلول، به ۶۰ نفر رسید.

ادامه مطلب

حکیمه؛ نامی در خون

 

محل تولد: ايلام

سن: ۲۷

تحصیلات: دیپلم

محل شهادت: ایلام

تاریخ شهادت: ۱۳۶۷

مجاهد شهید حکیمه ریزوندی (ریزه‌بندی)، زن مجاهد خلق، متولد شهر ایلام و دارای مدرک دیپلم بود. او ۲۷ سال داشت؛ ۲۷ سال از زندگی که در میان تحولات و سرکوب‌های خونین تاریخ معاصر ایران گذشت و سرانجام در سال ۱۳۶۷، در جریان قتل‌عام زندانیان سیاسی، به دست پاسداران جمهوری اسلامی در ایلام به شهادت رسید.

از زندگی شخصی، دوران کودکی، خانواده، فعالیت‌ها و چگونگی دستگیری حکیمه اطلاعات کافی در دست نیست. همین سکوت تاریخی، ضرورت زنده نگه‌داشتن نام او و گردآوری خاطرات کسانی را که او را می‌شناختند، دوچندان می‌کند. پشت نام «حکیمه ریزوندی» یک انسان، یک زن جوان، یک خانواده، دوستان و یارانی قرار دارند که بخشی از تاریخ خونین ایران را با جان خود تجربه کردند.

حکیمه در ۲۷سالگی، در شرایطی که زندان‌های ایران شاهد یکی از هولناک‌ترین جنایت‌های سیاسی دهه ۶۰ بودند، در شمار قربانیان قتل‌عام سال ۱۳۶۷ قرار گرفت. در آن تابستان خونین، هزاران زندانی سیاسی در سراسر ایران به شکل فراقانونی اعدام شدند و بسیاری از آنان بدون آن‌که فرصت دفاع یا وداع با خانواده‌هایشان را داشته باشند، به جوخه‌های مرگ سپرده شدند.

نام حکیمه ریزوندی نیز در شمار همان جان‌باختگانی قرار گرفت که در آن جنایت، زندگی‌شان ناتمام ماند.

امروز، هرچند اطلاعات ما از زندگی او اندک است، اما این کمبود نباید به فراموشی او منجر شود. برعکس، هر نامی که از آن تابستان خونین باقی مانده، سندی از نسلی است که در زندان‌ها جان باخت و خانواده‌هایی که سال‌ها با داغ و بی‌خبری زندگی کردند.

حکیمه ریزوندی تنها یک نام در فهرست شهیدان نیست؛ او بخشی از حافظه تاریخی مردم ایلام و یکی از زنان جوانی است که نامشان باید از زیر غبار سکوت بیرون کشیده شود.

از همه هموطنان، به‌ویژه مردم ایلام و کسانی که حکیمه ریزوندی را می‌شناختند، درخواست می‌شود اگر خاطره‌ای از او دارند، اطلاعاتی درباره خانواده، دوران زندگی، فعالیت‌ها، دستگیری، دوران زندان یا هر سند و یادگاری از او در اختیار دارند، برای ثبت و تکمیل زندگی‌نامه این زن مجاهد خلق ارسال کنند.

هر خاطره، هر تصویر و هر سند می‌تواند بخشی از زندگی حکیمه را دوباره به حافظه مردم ایران بازگرداند.

باشد که نام حکیمه ریزوندی از یادها نرود؛ نام زنی جوان که در سال ۱۳۶۷ به شهادت رسید و یادش در شمار جان‌باختگان راه آزادی ایران زنده بماند.

یاد و نام مجاهد شهید حکیمه ریزوندی گرامی باد.

ادامه مطلب

ابوالفضل هاشمیان؛ سربدارِ سرموضع

 

محل تولد: قزوین

سن: ۲۴

تحصیلات: دیپلم

محل شهادت: قزوین

تاریخ شهادت: ۱۳۶۷

محل زندان: قزوین - زندان چوبیندر

ابوالفضل هاشمیان در سال ۱۳۴۳ در شهر قزوین به دنیا آمد و دوران تحصیل خود را در همین شهر تا دریافت دیپلم گذراند.

ابوالفضل از همان نوجوانی با رنج و مبارزه سیاسی آشنا شد. مجاهد شهید غلامحسین هاشمیان، پسرعموی ابوالفضل، از زندانیان سیاسی زمان شاه بود و همین پیوند خانوادگی باعث شد که ابوالفضل از نزدیک با مسائل سیاسی و ماهیت ضدخلقی نظام سلطنتی آشنا شود. او از همان سال‌های نوجوانی، با حساسیت و آگاهی، تحولات جامعه را دنبال می‌کرد.

هنوز تنها ۱۴ سال داشت که در جریان قیام و تظاهرات گسترده مردم علیه شاه در سال ۱۳۵۷، فعالانه شرکت کرد. نوجوانی او در فضای مبارزه با دیکتاتوری گذشت و خیلی زود نشان داد که برای انتخاب مسیر آزادی، از سن و سال خود فراتر رفته است.

پس از پیروزی انقلاب ضدسلطنتی، ابوالفضل به‌عنوان هوادار مجاهدین خلق وارد فعالیت شد. ابتدا به‌عنوان یک میلیشیای فعال در بخش دانش‌آموزی جنبش ملی مجاهدین در قزوین فعالیت کرد و پس از مدتی در بخش محلات به مسئولیت‌های خود ادامه داد.

تلاش و حضور او در دکه‌های فروش نشریه و دیگر فعالیت‌های سیاسی سازمان چشمگیر بود. در تبلیغات انتخاباتی ریاست‌جمهوری و مجلس شورای ملی نیز فعالانه شرکت داشت و با شور و انرژی یک جوان مجاهد، مسئولیت‌هایش را پیش می‌برد.

ابوالفضل تا مقطع ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ در همه تظاهرات و میتینگ‌های سازمان حضور فعال داشت. با شروع مبارزه مسلحانه انقلابی، او نیز مانند بسیاری از مجاهدان، به زندگی مخفی روی آورد و فعالیت‌های خود را ادامه داد.

اما این مسیر دیری نپایید. در تیرماه سال ۱۳۶۰، پاسداران خمینی ابوالفضل را دستگیر کردند و او را به شکنجه‌گاه بردند. مقاومت او در برابر بازجویان و دژخیمان خمینی چنان بود که با وجود سن کم، حاضر به تسلیم و عقب‌نشینی نشد. سرانجام به ۱۵ سال زندان محکوم شد.

ابوالفضل در آن زمان هنوز بیش از ۱۷ سال نداشت؛ اما روحیه‌ای چنان استوار و مقاوم داشت که شکنجه و بازجویی نتوانست او را درهم بشکند. مقاومت او در برابر بازجویان، خشم مزدوران را برانگیخت و آنان برای اعمال فشار بیشتر، او را به زندان قزلحصار تبعید کردند.

ابوالفضل چهار سال از بهترین سال‌های جوانی خود را در زندان‌های قزلحصار و گوهردشت و زیر شکنجه‌های مستمر گذراند. اما سال‌های زندان نه‌تنها از عزم او نکاست، بلکه اراده و روحیه رزمنده‌اش را هرچه بیشتر صیقل داد.

در سال ۱۳۶۴، او را مجدداً به زندان چوبیندر قزوین بازگرداندند. یکی از همرزمان ابوالفضل که در آن دوران با او همبند بود، درباره روحیه و شخصیت او نوشته است:

«ابوالفضل را پس از ۴ سال شکنجه مستمر، نزد ما در زندان قزوین آوردند. او همواره روحیه‌ای بالا و سرزنده داشت و محکومیت ۱۵ سال زندان را به هیچ می‌گرفت.»

همین همرزم، خاطره‌ای از آخرین گفت‌وگوی خود با ابوالفضل پیش از آزادی‌اش را نیز چنین روایت کرده است:

«یادم هست شب قبل از آزادی‌ام با ابوالفضل صحبت می‌کردیم، در حین صحبت، به من گفت یادت باشد بیرون رفتی هر وقت دلت گرفت، به یاد شهدا بیفت، قوت قلب می‌گیری.»

این جمله، که در واقع یادآوری سخن سردار خیابانی بود، برای همرزم ابوالفضل به خاطره‌ای ماندگار تبدیل شد؛ جمله‌ای که سال‌ها بعد نیز با یاد ابوالفضل و دیگر شهیدان آن را زمزمه می‌کرد و از آن قوت قلب می‌گرفت.

ابوالفضل با وجود سال‌ها زندان و شکنجه، محکومیت ۱۵ ساله را به چیزی نمی‌گرفت. برای او آنچه اهمیت داشت، حفظ آرمان و ایستادگی بر سر مواضعش بود. زندان نتوانسته بود روحیه او را درهم بشکند و شکنجه نتوانسته بود شعله ایمان و مقاومت را در وجودش خاموش کند.

پس از انجام عملیات بزرگ ارتش آزادیبخش ملی ایران، عملیات آفتاب در فروردین ۱۳۶۷، دژخیمان خمینی در زندان‌ها موج تازه‌ای از خشونت و سرکوب را علیه زندانیان سیاسی به راه انداختند. زندانیان سیاسی و به‌خصوص زندانیان مجاهد، از جمله ابوالفضل، هدف ضرب‌وشتم‌ها و شکنجه‌های وحشیانه قرار گرفتند.

اما ابوالفضل باز هم ایستاد.

مقاومت و روحیه رزمنده او چنان بود که خشم و عصبانیت شکنجه‌گران خمینی را برمی‌انگیخت؛ خشمی که در حقیقت چیزی جز بازتاب شکست آنان در برابر اراده یک زندانی جوان و سرموضع نبود.

سرانجام، این مجاهد پاکباز، پس از سال‌ها زندان، شکنجه و ایستادگی، در حالی که تنها ۲۴ سال داشت، در جریان قتل‌عام زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷، همراه با هزاران زندانی مجاهد سرموضع، به دست دژخیمان به شهادت رسید و نامش در شمار سربداران جاودانه تاریخ مقاومت ایران ثبت شد.

ابوالفضل هاشمیان تنها یک زندانی سیاسی نبود؛ او نوجوانی بود که از ۱۴سالگی قدم در میدان مبارزه گذاشت، جوانی بود که سال‌های جوانی خود را در زندان و شکنجه گذراند، و مجاهدی بود که تا آخرین لحظه بر انتخاب خود ایستاد.

او به همرزمش گفت: هر وقت دلت گرفت، به یاد شهدا بیفت، قوت قلب می‌گیری.

امروز، یاد خود ابوالفضل نیز برای نسل‌های بعد، همان قوت قلب است؛ یاد جوانی که در برابر زندان، شکنجه و تهدید سر خم نکرد و تا آخرین نفس، سرموضع و استوار ماند.

در کارنامه خانوادگی ابوالفضل نیز نام‌های دیگری از مجاهدان و شهیدان می‌درخشد: مجاهد شهید غلامحسین هاشمیان، از زندانیان سیاسی زمان شاه، و مجاهدان شهید مجتبی هاشمیان و سیدحبیب هاشمیان، پسرعموهای ابوالفضل، از شهدای سرفراز مجاهدین هستند.

نام ابوالفضل هاشمیان، این جوان قزوینی و مجاهد سرموضع، در کنار نام هزاران سربدار قتل‌عام ۱۳۶۷، گواه نسلی است که در برابر استبداد ایستاد و بهای آزادی را با جان خود پرداخت.

یاد مجاهد شهید ابوالفضل هاشمیان گرامی؛ راهش پررهرو و نامش جاودان.

ادامه مطلب

ایستاده در مه؛ روایت مجاهد قهرمان محسن محمدباقر

 

پرنده‌ای با بال‌های آهنین

در یک آبادی پرت‌افتاده کنار دریا، اهالی قایقی می‌بینند که به سوی ساحل پیش می‌آید. قایق را از آب می‌گیرند و در آن غریبه‌ای خسته و زخمی می‌یابند. غریبه نمی‌داند چه بر سرش آمده است. تنها به یاد می‌آورد که کسانی بر سرش ریخته بودند و او توانسته بگریزد. غریبه در آبادی می‌ماند و می‌کوشد خود را بشناسد و بداند که از کجا آمده است؛ اما همواره نگران است که ناشناسانی که زخمی‌اش کرده‌اند، بازش یابند. او با پسرک چلاق ده دوست می‌شود و می‌خواهد برایش خانه‌ای بسازد.

۱۵ مرداد سال ۱۳۶۷، در اوج قتل‌عام زندانیان سیاسی در شهرهای میهن اسیر، ایران تحت حاکمیت آخوندها بزرگ‌ترین جنایت علیه بشریت بعد از جنگ جهانی دوم را تجربه می‌کند.

در میان قتل‌عام‌شدگان و در میان ۳۰ هزار قهرمان سربه‌دار، هنرمند نوجوان مجاهد خلق، محسن محمدباقر، نیز قرار دارد. رژیم ضدبشری خمینی، او را که از دو پا فلج بود، با سنگدلی و شقاوت تمام به جوخه اعدام سپرد تا ضعف و زبونی و خفت و ناتوانی خود در برابر اراده مستحکم مجاهد خلق را به نمایش بگذارد.

محسن محمدباقر از همان اوان کودکی دلبسته و سرشار از هنر بود. با وجود سن کم، در دوبله فارسی تعدادی از فیلم‌های کارتونی کودکان نقش داشت و در فیلم‌های سینمایی فارسی نیز بازی کرد. در دهه پنجاه، در فیلم سینمایی «غریبه و مه» نقش یک بچه فلج را با هنرمندی بی‌نظیر به نمایش گذاشت.

محسن محمدباقر پس از پیروزی انقلاب ضدسلطنتی به صفوف هواداران پرشور مجاهدین پیوست و در برابر اقدامات هنرستیز رژیم آخوندی دست به اعتراض زد. فعالیت و مقاومت او در برابر یورش افسارگسیخته ارتجاع به آزادی، سرانجام سبب دستگیری و زندانی شدن او گردید. اما در زندان مخوف گوهر‌دشت، در دل سال‌های سیاه دهه ۶۰، چون گوهری درخشان، درخشید. همرزمانش در زندان می‌گفتند او از پرشورترین زندانیان مجاهد خلق بود و روحیه‌ای بشاش داشت، به‌نحوی که در برنامه‌ها و مراسم جمعی در زندان به‌طور فعال و پرشور وارد می‌شد.

وقتی جسم یاری نمی‌کرد، چه چیزی به محسن نیروی ایستادگی می‌داد؟

او با این کار از یک‌سو روحیه همه زندانیان را به اوج می‌برد و از سوی دیگر خشم حیوانی پاسداران و دژخیمان زندان را هرچه بیشتر برمی‌انگیخت. محسن، به‌خصوص با تجربه و دانشی که در زمینه تئاتر و نمایش داشت، همیشه در تولید نمایشنامه‌هایی که در زندان به‌طور مخفیانه نوشته و اجرا می‌شد، دست داشت و از این طریق کمک‌های بسیار مؤثری به زندانیان مقاوم می‌کرد. وقتی هم اقدامات او برای شکنجه‌گران برملا می‌شد، جسورانه در برابر دژخیمان خمینی می‌ایستاد و از مواضع خود دفاع می‌کرد.

یکی دیگر از هم‌زنجیرانش درباره او نوشته بود:

«… محسن به‌راستی کوهی از اراده و عشق بود. هیچ‌وقت دیده نشد که ذره‌ای در مقابل پاسداران کوتاه آمده باشد. اگر کسی او را نمی‌شناخت، نمی‌توانست باور کند که پاهایش فلج است. خودش می‌گفت: "می‌دانی چرا در بازی فوتبال ستاره تیم هستم؟ برای این‌که من دوتا پای فلزی بیشتر از دیگران دارم".»

او که از دو پا فلج بود، با عصاهایش و با حرکت دادن آنها، طوری در زمین از دروازه نگهبانی می‌کرد که گویی بال‌هایش را باز می‌کند. مثل یک عقاب در دروازه می‌ایستاد و توپ‌های زمینی را با پا و توپ‌های هوایی را با عصا می‌گرفت…

در سال ۶۷، هنگامی که قتل‌عام زندانیان شروع شد، محسن پرشورتر و جسورتر از هر زمان دیگر ظاهر شد.

در آستانه مرگ، چرا محسن هنوز می‌خندید و دژخیمان را به سخره می‌گرفت؟

در چنین فضایی اندوهناک، او باز هم به‌دنبال شادی و شادمانی و بالا بردن روحیه‌هاست؛ چرا که آن را ابزاری برای جنگ بیشتر با دژخیمان می‌بیند. به همین خاطر مرتباً شعر می‌خواند و پاسدارها را به سخره می‌گرفت و آنها را در حضور خودشان دست می‌انداخت و آنگاه بلندبلند می‌خندید و زندانیان را می‌خنداند.

در واپسین ساعت‌ها قبل از اعدام:

«من حساب همه چیز را کرده‌ام. اگر خواستند مرا دار بزنند، اول یک پشتک می‌زنم و بعد با عصایم می‌کوبم توی سر "جواد شش‌انگشتی" بعد می‌روم بالای دار…»

افسوس که در بهاران نخستین زندگی، چون غریبه در هوای غم‌گرفته و مه‌آلود میهن اسیر، خیلی زود از نظرها ناپدید شد. اما شجاعت بی‌مانند او در نگاهبانی از دروازه آزادی و حراست از طاق بلند عشق و مردم‌دوستی، به او دو بال بلند پرواز داد و نامش را جاودان کرد.

او ایستاد و در برابر استبداد، آموزگار ایستادگی شد؛ آن هم در زمانه فرمانروایی اهریمن. ایستاد تا نسل‌های بعدی بدانند: رمز ایستادن و مقاومت در برابر استبداد، روح آزادگی و عشق به آزادی است، حتی اگر جسمت یاری نکند…

محسن محمدباقر، اینک نه «غریبه‌ای در مه»، بلکه آشنای خندان در روزهای آفتابی و گرمابخش مقاومت است. اینک او در وجود تک‌تک جوانان و زنان ایران‌زمین، همان‌ها که شعله کانون‌های قیام و شورش هزار اشرف را در سراسر ایران برپا می‌کنند، نمایان و حی و حاضر است.

ادامه مطلب

بهزاد هادی‌بیگی؛ تا آخرین نفس

 

محل تولد: کرمانشاه

شغل: عکاس و فیلمبردار

سن: ۲۹

تحصیلات: دیپلم

محل شهادت: کرمانشاه

تاریخ شهادت: ۱۳۶۷

محل زندان: دیزل‌آباد کرمانشاه

مجاهد شهید بهزاد هادی‌بیگی در اسفند ۱۳۳۸ در شهر کرمانشاه متولد شد. او پس از گذراندن دوران ابتدایی و متوسطه، دیپلم خود را در رشته ریاضی گرفت و سپس وارد حرفه عکاسی و فیلمبرداری شد.

بهزاد در جریان تظاهرات مردم علیه شاه در سال ۱۳۵۷ حضوری فعال داشت و در همین دوران با سازمان مجاهدین خلق ایران و آرمان‌های آن آشنا شد. پس از پیروزی انقلاب، به‌عنوان هواداری پرشور، فعالیت‌های خود را در ارتباط با سازمان در کرمانشاه آغاز کرد.

اوایل سال ۱۳۵۹، مزدوران رژیم بهزاد را دستگیر و به زندان شهربانی منتقل کردند. وی نزدیک به یک سال دوران اسارت را تحمل کرد و پس از آزادی، بار دیگر فعالیت‌های خود را در ارتباط با سازمان از سر گرفت.

اوایل سال ۱۳۶۰ بار دیگر دستگیر شد، اما به دلیل نبود مدارک علیه او و با پیگیری خانواده و بستگانش، از زندان آزاد شد. با این حال، این دستگیری‌ها و فشارها نتوانست اراده او را درهم بشکند. بهزاد همچنان استوار به فعالیت‌های خود ادامه داد.

از آنجا که چهره‌ای شناخته‌شده در کرمانشاه بود، برای در امان ماندن از دستگیری، شهر را ترک کرد و به زندگی مخفی در تهران روی آورد. پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ و آغاز مبارزه مسلحانه انقلابی و موج گسترده دستگیری مجاهدین و هوادارانشان، مزدوران رژیم برای دستگیری او به مغازه و محل سکونت قبلی‌اش در کرمانشاه یورش بردند، اما موفق به یافتن او نشدند.

بهزاد بار دیگر به کرمانشاه بازگشت و به فعالیت‌های خود در ارتباط با سازمان ادامه داد؛ تا اینکه در خرداد ۱۳۶۳ دستگیر و روانه شکنجه‌گاه زندان دیزل‌آباد کرمانشاه شد.

او دوران سخت بازجویی و شکنجه‌های سنگین را با پایداری پشت سر گذاشت و سرانجام در بیدادگاه رژیم به پنج سال زندان محکوم شد. بهزاد در تمام دوران اسارت، از مجاهدان مقاوم و سرموضع بود و در برابر فشارها و شکنجه‌های رژیم سر خم نکرد.

در جریان قتل‌عام سال ۱۳۶۷، هنگامی که دژخیمان رژیم برای درهم شکستن مقاومت زندانیان سیاسی به کشتار سازمان‌یافته آنان روی آوردند، بهزاد هادی‌بیگی نیز در شمار مجاهدان سرموضع قرار گرفت و در زندان دیزل‌آباد کرمانشاه سربدار شد.

بهزاد در ۲۹ سالگی، زندگی خود را در راه آزادی ایران فدا کرد و نامش در شمار شهیدان سربلند قتل‌عام ۱۳۶۷ جاودانه شد.

یاد و نام او، یاد و نام نسلی است که در برابر استبداد ایستاد و تا آخرین نفس بر آرمان آزادی پای فشرد.

برادر کوچکتر او، مجاهد خلق محمود هادی‌بیگی، نیز از شهدای سرفراز عملیات فروغ جاویدان است؛ دو برادر که نامشان با فداکاری در راه آزادی ایران پیوند خورده است. 

ادامه مطلب

زندگینامه فاطمه (رضیه) آیت‌الله‌زاده شیرازی؛ ایستادگی زنی مبارز در بند

 

محل تولد: تهران

سن: ۳۵

تحصیلات: لیسانس

محل شهادت: تهران

تاریخ شهادت: ۱۳۶۷

محل زندان: اوین

فاطمه (رضیه) آیت‌الله‌زاده شیرازی در سال ۱۳۳۲ در خانواده‌ای مذهبی در تهران متولد شد. او پس از طی مدارج تحصیلی، وارد دانشگاه شد و در رشته فیزیک ادامه تحصیل داد. در روزگاری که موانع سنتی حضور زنان را در جامعه محدود می‌کرد، رضیه با وجود آنکه فرزند یک روحانی بود، در برابر این چارچوب‌ها ایستاد و مسیر متفاوتی را برای فعالیت‌های خود برگزید.

شناخت او از مناسبات سیاسی آن دوران، وی را به عرصه مبارزات دانشجویی ضد دیکتاتوری سلطنتی کشانید. در همین مسیر در سال ۱۳۵۲ با تشکیلات مجاهدین آشنا شد و به آن پیوست. دامنه فعالیت‌های مبارزاتی او در داخل و خارج از فضای دانشگاه چنان گسترش یافت که وی را مجبور ساخت به مدت سه سال زندگی مخفی را اختیار کند.

او حتی پس از اخذ مدرک کارشناسی فیزیک، لحظه‌ای از تلاش بازنماند و در جریان تظاهرات و جنبش مردمی انقلاب سال ۱۳۵۷ حضوری پرشور داشت. پس از پیروزی انقلاب نیز به‌صورت حرفه‌ای فعالیت‌های خود را در بخش دانشجویی ادامه داد.

به دنبال تحولات سیاسی تیرماه ۱۳۶۰، رضیه که چهره‌ای شناخته‌شده در جریان مبارزات بود، هنگام انجام یک ماموریت سازمانی در حالی که دوران بارداری خود را می‌گذراند، شناسایی و بازداشت شد. او در زمستان همان سال فرزندش را در زندان به دنیا آورد، اما به دلیل شرایط نامناسب بازداشتگاه و عدم رسیدگی، نوزادش را از دست داد. بازجویان برای شکستن مقاومت او، خبر جان‌باختن همسرش، صادق هاشم‌زاده ثابت را به او رساندند و با قطع دو ساله ملاقات‌ها، او را در بی‌خبری مطلق از خانواده‌اش نگه داشتند.

یکی از هم‌بندی‌های او درباره وضعیتش می‌نویسد: «به دلیل حساسیتی که بازجویان روی او داشتند، بیشتر طول دوران حبس خود را در سلول‌های انفرادی، بندهای تنبیهی یا زیرزمین‌های بند ۲۰۹ سپری می‌کرد.»

با این حال، روحیه بالای او در میان زندانیان زبانزد بود. انجام تمرینات ورزشی، ساخت صنایع‌دستی مبتکرانه و تلاش برای انتقال پیام‌ها میان سلول‌ها از جمله فعالیت‌های روحیه بخش او به شمار می‌رفت. در یادداشتی از هم‌سلولی‌هایش آمده است: «از آنجا که برق سلول‌ها شب‌ها روشن می‌ماند، رضیه با روزنامه، نخ و نایلون سایه‌بانی برای چراغ ساخته بود؛ شب‌ها پس از سرکشی نگهبانان آن را بالا می‌کشید و صبح پیش از توزیع غذا آن را پایین می‌آورد.»

این صلابت روح در شرایطی حفظ می‌شد که او در همان دوران بند، از جان‌باختن دو برادرش (مرتضی و احمد) و برادر همسرش (ابراهیم هاشم‌زاده ثابت) مطلع شده بود. یکی دیگر از هم‌رزمانش نقل می‌کند: «رضیه با شادابی از خاطراتش می‌گفت و صدای خنده بچه‌ها در بند می‌پیچید. او می‌گفت آرام‌تر بخندید تا پاسداران متوجه نشاط ما نشوند و ما را از هم جدا نکنند. همیشه از تحمل و نظر بلند او شگفت‌زده بودم.»

سرانجام پس از ۷ سال حبس و پایداری بر مواضع خود، رضیه آیت‌الله‌زاده شیرازی در جریان وقایع تابستان ۱۳۶۷ به همراه جمع کثیری از زندانیان سیاسی، اعدام شد و جان خود را برای آزادی فدا کرد.

گفتنی است برادرانش احمد و مرتضی، همسرش صادق، برادران همسرش ابراهیم و اسماعیل، و مادر همسرش بتول جلالی (مادر هاشم‌زاده) نیز همگی در راه آرمان‌ها و آزادی جان خود را فدا کردند.

ادامه مطلب

جاودانگی یک نام؛ مجاهد شهید مهرداد امامی و حماسه قتل‌عام ۶۷

 

محل تولد: -

شغل: -

سن: -

تحصیلات: -

محل شهادت: تهران

تاریخ شهادت: ۱۳۶۷

محل زندان: -

تاریخ معاصر ایران مالامال از نام‌های درخشانی است که در تاریک‌ترین روزهای استبداد، سینه خود را سپر کردند و راه آزادی را روشنی بخشیدند. مجاهد شهید مهرداد امامی یکی از همین قهرمانان والامقام است که در جریان قتل‌عام تابستان ۱۳۶۷ در تهران، به دست جلادان رژیم حاکم سربدار شد و جان پاکش را فدا کرد. او که با ایستادگی بر آرمان‌های والا و مواضع آزادی‌خواهانه خود تا آخرین لحظه در برابر جنایتکاران کوتاه نیامد، نامش را در جریده تاریخ رزم و پایداری این مرز و بوم به ثبت رساند.

با وجود آن‌که حاکمیت ستمگر همواره کوشیده است تا ردپای جنایات خود را پاک کند و یاد، عکس و زندگینامه این جاودانه‌یادان را از حافظه جمعی بزداید، اما حماسه فرزندان قهرمان این خاک هرگز خاموش‌شدنی نیست. امروز گردآوری هر قطعه از شناسنامه انقلابی، خاطره، عکس یا اطلاعاتی از سوابق مبارزاتی مجاهد شهید مهرداد امامی، گامی است بزرگ در راستای دادخواهی، ثبت حقیقت تاریخی و زنده نگه داشتن مشعل بیداری ملت.

از تمامی هموطنان، یاران و کسانی که این شهید گرانقدر را می‌شناسند یا اطلاعاتی از دوران زندگی و مبارزات او دارند، صمیمانه درخواست می‌شود جهت تکمیل سند پایداری او، مستندات و داده‌های خود را از طریق راه ارتباطی ایمیل (aida.nikjo@gmail.com) یا کانال تلگرام (https://t.me/shahidanAzadai96) ارسال نمایند. 

یادش گرامی و راهش تا فتح نهایی آزادی پررهرو باد

ادامه مطلب

ایستاده بر آرمان؛ روایتی از مجاهد شهید مهرداد بگلری

 

محل تولد: لاهيجان

سن: ۳۰

تحصیلات: فوق دیپلم

محل شهادت: لاهیجان

تاریخ شهادت: ۱۳۶۷

مهرداد بگلری (نوشین)، متولد ۱۳۳۸ در شهر لاهیجان، در یک خانواده نسبتاً مرفه به دنیا آمد. پدرش بنیان‌گذار نخستین کارخانه کلوچه‌سازی کشور در شهر لاهیجان بود. مهرداد پس از اخذ مدرک دیپلم و مدرک فوق دیپلم، در کارخانه پدرش مشغول به کار شد و پس از انقلاب نیز همچنان به فعالیت در این کارخانه ادامه داد. در شهر لاهیجان کسی نبود که او را نشناسد و به دلیل ویژگی‌های مردمی و اخلاق والایش، همگان او را دوست می‌داشتند.

او عامل اصلی تمام معضلات و مشکلات جامعه را در حاکمیت رژیم خمینی می‌دید و کینه‌ای عمیق نسبت به این رژیم داشت. مهرداد عضو تیم فوتبال شهر لاهیجان بود و فردی رسماً سیاسی محسوب نمی‌شد، اما با برخی افراد که فعالیت سیاسی داشتند هم‌کلاس بود. یکی از هم‌کلاسی‌های او بهمن افرازه نام داشت. مهرداد به دلیل صمیمیت و دوستی با او، در سال ۱۳۶۴ دستگیر شد. در جریان بازجویی‌ها به او گفتند که به مخفی شدن بهمن کمک کرده است، اما او در پاسخ تاکید کرد که بهمن را صرفاً به عنوان هم‌کلاس می‌شناخته و اتهام پناه دادن به او را رد کرد. در دادگاه هیچ مدرک و پرونده‌ای علیه او نداشتند و در نهایت تنها یک سال حکم حبس برایش صادر کردند.

یکی از هم‌بندی‌های مهرداد در خاطرات خود از او می‌گوید: «در زندان هیچ آثاری که نشان دهد او از طبقه مرفه جامعه است ندیدم. هر چیزی که داشت را با دیگران و سایر زندانیان تقسیم می‌کرد. از این میزان رها شدن از علائق و سرمایه‌های دنیوی و گذشت او در شگفت بودم و این رفتارها تحسین مرا برمی‌انگیخت. ارزش‌های فراوانی از گذشت و فداکاری در او وجود داشت و روحیه جنگنده‌ای داشت؛ همیشه می‌دیدم که می‌خواهد بیشتر در خدمت دیگران باشد تا این‌که چیزی برای خود به دست آورد.»

در طول دوران حبس، همسرش در ملاقات‌ها به او می‌گفت که زمان حکمش تمام شده و علت عدم آزادی‌اش چیست، و مهرداد از خانواده می‌خواست که به دادستانی فشار بیاورند. او با این‌که خانواده و یک فرزند داشت، اما روی عقاید خود کاملاً مصمم و استوار بود. در یک مورد، او را به دلیل استفاده از تیغ اصلاح به بازجویی بردند؛ چرا که ورود تیغ به زندان ممنوع بود و او را تحت فشار و بازجویی قرار دادند. اما فردای آن روز، مهرداد دوباره صورت خود را با تیغ اصلاح کرد و گفت: «ظاهر ما باید آراسته باشد تا با پاسدارها فرق کنیم؛ اگر هر روز هم بخواهند به این دلیل مرا به بیرون بکشانند، باز هم این کار را خواهم کرد.»

با این‌که حکم اولیه او ۱ سال حبس بود، اما او را ۲ سال در زندان نگاه داشتند و آزادش نکردند. علت اصلی عدم آزادی او، پایداری و ثبات قدمش بر مواضعش بود؛ تا جایی که شکنجه‌گران می‌گفتند مهرداد آزاد نمی‌شود چون کله‌شق است.

سرانجام در سال ۱۳۶۷، مهرداد بگلری را به همراه ۶۰ زندانی دیگر به زندان مرکزی سپاه رشت منتقل کردند. از آن پس ملاقات‌ها به طور کامل قطع شد و خانواده‌ها هیچ اطلاعی از وضعیت فرزندانشان نداشتند. در آذرماه ۱۳۶۷، در گورستان آقا سید مرتضی لاهیجان، پیکر ۸۰ زندانی سیاسی را به صورت جمعی و شبانه دفن کردند. مهرداد باوفا در سن ۳۰ سالگی، همراه با دیگر دوستانش در جریان قتل‌عام خونین سال ۶۷ به دار آویخته شد و برای آزادی قربانی شد. اگرچه رژیم خمینی تلاش کرد نام آن‌ها و محل مزارشان را پنهان و مخفی نگه دارد، اما آن‌ها نام‌آورترین زنان و مردان تاریخ معاصر ایران و حاضرترین وجود رزمنده ملت هستند.

ادامه مطلب

جاودانه‌ها: یادواره مجاهد شهید مصطفی فراهانی از شهیدان قتل‌عام ۶۷

 

محل تولد: تهران

شغل: -

سن: ۲۰

تحصیلات: -

محل شهادت: تهران

تاریخ شهادت: ۱۳۶۷

محل زندان: اوین

«سربدار سرفراز زندان اوین در راه آزادی»

مجاهد شهید مصطفی فراهانی، جوان ۲۰ ساله‌ای متولد تهران، از جمله ایستادگان و حماسه‌سازانی بود که در جریان قتل‌عام زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷، به دست جلادان رژیم در زندان اوین اعدام شد و جان خود را فدای آزادی نمود. او در اوج جوانی، استوار بر مواضع و آرمان‌های والای خویش باقی ماند و نامش در دفتر شهیدان راه آزادی میهن به ثبت رسید.

متأسفانه تا کنون جزییات بیشتری از زندگی‌نامه، عکس یا خاطراتی از این قهرمان خلق در دسترس قرار نگرفته است. از تمامی هموطنان، یاران و آشنایانی که از این مجاهد شهید اطلاعات، تصویر یا خاطره‌ای دارند تقاضا می‌شود جهت تکمیل این یادنامه، مستندات خود را از طریق راه‌های ارتباطی زیر ارسال کنند:

ایمیل: aida.nikjo@gmail.com

کانال تلگرام یاد یاران آزادی: t.me/aypishtaz2020

ادامه مطلب